Uluslararası Af Örgütü’nün bugün açıkladığı rapora göre, 2025 yılında 17 ülkede 2.707 kişi infaz edildi. Bu, 3.191 infazın kaydedildiği (Çin hariç) 1981 yılından bu yana kurumun kaydettiği en yüksek sayı oldu. 2024 yılında en az 1.518 infaz kaydedilmişti. Raporda, Çin’de infaz edildiği düşünülen binlerce kişinin bu toplama dahil olmadığı belirtildi.
İRAN’DA İNFAZLAR İKİ KATINDAN FAZLA ARTTI
Raporda, infazlardaki ciddi artışın bir avuç hükümetten kaynaklandığı vurgulandı. İran’da infazlar 2024’teki en az 972’den 2025’te 2.159’a yükselerek iki katından fazla artış gösterdi ve kaydedilen tüm infazların yüzde 80’ini oluşturdu. İran yetkililerinin, genellikle adil olmayan yargılamaların ardından ölüm cezasını halk arasında korku yaymak ve rejime meydan okuyanları cezalandırmak için araçsallaştırdığı belirtildi. Raporda, İsrail’in Haziran 2025’te İran’a yönelik askeri saldırılarının ardından casuslukla suçlanan en az 11 erkeğin bu suçtan infaz edildiği kaydedildi.
Suudi Arabistan’da 2025’te en az 356 infaz gerçekleştirilirken, Kuveyt’te infazlar 6’dan 17’ye, Mısır’da 13’ten 23’e, Singapur’da 9’dan 17’ye, ABD’de ise 25’ten 47’ye yükseldi.
ULUSLARARASI HUKUK İHLALLERİ VE ÇOCUK İNFAZLARI
Raporda, ölüm cezasının uluslararası hukuk ve standartları ihlal ederek kullanılmaya devam ettiği belirtildi. Afganistan’da 6, İran’da 11 kişi olmak üzere en az 17 kişi halka açık infaza maruz bırakıldı. İran ve Suudi Arabistan’da 18 yaşından küçükken işledikleri suçlar nedeniyle en az 3 kişi infaz edildi.
İran, Irak ve Suudi Arabistan’da işkence veya diğer kötü muamele yoluyla alınmış olabilecek “itiraflar” mahkûmiyet kararları için kullanılırken, Bangladeş, Lübnan, Sri Lanka ve Yemen’de sanık hazır bulunmadan ölüm cezaları verildi.
UYUŞTURUCU SUÇLARI NEDENİYLE İNFAZLAR ARTTI
Raporda, uyuşturucuyla ilgili suçlar nedeniyle 2025’te 1.257 infaz kaydedildiği, bunun küresel toplamın yüzde 46’sını oluşturduğu ve 2024’teki 637 infazın neredeyse iki katı olduğu belirtildi. Uyuşturucu suçlarından infazlar beş ülkede kaydedildi: İran (998), Suudi Arabistan (240), Singapur (15), Kuveyt (2) ve Çin (+). Ayrıca, “dinden dönme”, “vatana ihanet”, “casusluk”, “yolsuzluk” ve evlilik dışı cinsel ilişki gibi en ciddi suçlar kapsamına girmeyen eylemler için de ölüm cezası verildi.
ÖLÜM CEZASINI KALDIRAN ÜLKELERİN SAYISI 113'E YÜKSELDİ
Uluslararası Af Örgütü, 1977’de ölüm cezasına karşı çalışmaya başladığında yalnızca 16 ülkenin bu cezayı kaldırdığını, bugün bu sayının 113’e yükseldiğini açıkladı. Ülkelerin üçte ikisinden fazlası yasada veya uygulamada ölüm cezasını kaldırdı.
Vietnam, uyuşturucu taşıma, rüşvet ve yolsuzluk gibi sekiz suç için; Gambiya ise cinayet, vatana ihanet ve diğer devlete karşı suçlar için ölüm cezasını kaldırdı. ABD’de Alabama Valisi Kay Ivey, ölüm cezası altındaki Siyah bir kişi hakkında af kararı çıkaran ilk vali oldu. Lübnan ve Nijerya’da ölüm cezasının kaldırılması için yasa teklifleri sunulurken, Kırgızistan Anayasa Mahkemesi ölüm cezasını geri getirme girişimlerini anayasaya aykırı buldu.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, “Ölüm cezası bizi daha güvende kılmaz. Aksine ölüm cezası, korkudan kaynaklanan ve uluslararası insan hakları hukukunun tamamen hiçe sayılmasıyla gerçekleştirilen, insanlığa karşı telafisi olmayan bir saldırıdır” dedi.