Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ve İran'da savaşların devam ettiği, küresel güç ilişkileri ile jeopolitik dengelerde önemli değişimlerin yaşandığı bir süreçte, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump'ın Pekin ziyaretinden günler sonra Çin'e resmi bir ziyaret gerçekleştiriyor.
İki günlük resmi programı kapsamında dün gece saatlerinde Pekin'e ulaşan Devlet Başkanı Vladimir Putin'i havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.
Rusya lideri için sabah saatlerinde Tiananmen Meydanı'nda resmi bir devlet töreni icra edilecek. Törenin tamamlanmasının ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile hem baş başa hem de heyetlerin katılımıyla kapsamlı görüşmeler gerçekleştirecek olan Putin, temaslarını tamamlayarak aynı gün içinde ülkesine hareket edecek.
Rus liderin, Trump'ın gerçekleştirdiği temaslardan hemen sonra Pekin'e gelmesi uluslararası kamuoyunda dikkat çekiyor. ABD Başkanı, 13-15 Mayıs tarihleri arasında Çin'e resmi bir ziyaret düzenlemişti. Çin topraklarına 8,5 senelik bir aranın ardından ayak basan Trump'ı havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng'ın karşıladığı biliniyor. Trump, ülkede düzenlenen resmi devlet töreni ve heyetler arası görüşmelerin haricinde, Pekin kentinde yer alan tarihi Gök Tapınağı'na bir ziyaret gerçekleştirmiş, kendi onuruna tertip edilen akşam yemeği davetine iştirak etmiş ve ülkeden ayrılık işlemlerinden evvel Şi ile bir çay buluşmasında bir araya gelmişti.
PUTİN'İN ÇİN'E 25. ZİYARETİ
ABD Başkanı Trump'ın gerçekleştirdiği ziyaret programı ile mukayese edildiğinde, Putin'in Pekin programının çok daha sade ve doğrudan ikili görüşmelere odaklı bir yapıda olduğu kaydedildi. Pekin ve Moskova yönetimleri arasında son dönemde ivme kazanan yakınlaşma neticesinde liderler düzeyindeki ziyaretlerin sıklaşması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının çeşitli kademelerde aktif olarak işletilmesi sebebiyle bu tablonun şaşırtıcı olmadığı ifade ediliyor.
Gerçekleşen bu ziyaret, Putin'in görev süresi boyunca Çin'e yaptığı 25'inci ziyaret olarak kayıtlara geçti. Rus lider, Pekin'e son ziyaretini Eylül 2025 tarihinde gerçekleştirmiş ve İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80'inci yıl dönümü münasebetiyle tertiplenen askeri geçit töreninde yer almıştı.
Vladimir Putin, gerçekleştirdiği ziyaretin öncesinde kamuoyuyla paylaştığı video mesajında, Rusya ile Çin arasındaki stratejik ittifakın küresel arenada kritik ve istikrarlı bir rol oynadığına dikkat çekerek "Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, aksine barış ve evrensel refah için çalışıyoruz." ifadesini kullandı.
Pekin kentini bir defa daha ziyaret etmekten ötürü memnuniyet duyduğunu ifade eden Rus lider, periyodik olarak icra edilen karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey Rusya-Çin görüşmelerinin, iki devlet arasındaki ilişkileri ileriye taşımak ve mevcut sınırsız potansiyeli açığa çıkarmak adına sergilenen ortak gayretlerin önemli bir ayağı olduğunu belirtti. Çeyrek asır önce Rusya ve Çin Federasyonu arasında İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın imzalandığını anımsatan Putin, "Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı." değerlendirmesinde bulundu.
ÇİN-RUSYA YAKINLAŞMASI
İki ülke arasındaki ekonomik ortaklık konuları ile stratejik bağların merkezde yer alacağı bu resmi ziyarette, taraflar arasında yaklaşık 40 işbirliği dokümanının imza altına alınması öngörülüyor.
Son senelerde Çin ile ABD arasında tırmanışa geçen rekabet ve jeopolitik gerilim hatları, Ukrayna sahasındaki savaş dolayısıyla ABD ve müttefik blokları karşısında benzer sınamalarla yüzleşen Rusya ile Çin'in birbirine yakınlaşmasını beraberinde getirdi.
Pekin yönetimi, Ukrayna'daki askeri çatışmalar sebebiyle Batılı ülkelerin yaptırımlarına maruz kalan Moskova ile özellikle enerji sektörü başta olmak üzere ekonomik bağlarını kuvvetlendirdi. İki devlet arasındaki ticaret cirosu 2023 ve 2024 senelerinde 240 milyar dolar barajını aşarken, Rusya tarafından ihraç edilen ham petrol ile doğal gaz kaynaklarının yaklaşık yarıya yakın kısmı Çin tarafından ithal edildi. İran coğrafyasında süregelen savaşın Hürmüz Boğazı üzerindeki enerji sevkiyatlarında yol açtığı kesintiler de Çin'in petrol ve doğal gaz tedarik süreçleri bakımından Rusya'nın konumunu daha kritik bir noktaya taşıdı.
KAPSAMLI STRATEJİK KOORDİNASYON ORTAKLIĞI
Çin ve Rusya Federasyonu, aralarındaki ikili münasebetleri "yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" şeklinde nitelendiriyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi bünyesinde daimi üye statüsünde bulunan bu iki devlet, ABD ve Batılı müttefik ortaklarının uluslararası alandaki ağırlığına karşı, küresel çaptaki meselelerde ekseriyetle birbirini destekler nitelikteki politik adımları tercih ediyor.
İki ülke, hayata geçirilmesine öncülük yaptıkları Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı uluslararası platformlar çatısı altında da ortak çalışmalarını devam ettiriyor.
Devlet Başkanı Putin tarafından gerçekleştirilen bu kritik ziyaret, ABD ile Çin yönetimlerinin Trump'ın ziyareti esnasında üzerinde mutabık kaldığı "yapıcı stratejik istikrar ilişkisi" yaklaşımının, Çin ile Rusya arasındaki "kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" zemininde ne tür bir anlama geleceğine dair önemli göstergeler sunacak.